پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها برای اصلاح نظام خزانه‌داری ایران

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در قالب گزارش جامعی، راهکارهای اصلاح نظام خزانه‌داری کشور را تشریح کرد.
 
به گزارش خبرگزاری مهر، دفتر مطالعات برنامه و بودجه مرکز پژوهش‌ها در گزارشی تحت عنوان «سابقه و کارکردهای خزانه‌داری در نظام بودجه‌ای ایران» ضمن بررسی تاریخچه تحولات خزانه‌داری در اقتصاد کشور و با اشاره به مشکلات عدیده اداری و سیستمی خزانه‌داری ایران، خواستار ایجاد تحول در سیستم حسابداری دستگاه‌های دولتی و خزانه‌داری کشور شد و افزود: تغییر روش خزانه‌داری نقدی به روش تعهدی یا حداقل نیمه تعهدی از طریق مهیا کردن ساز و کارهای اجرایی و اصلاح قوانین مالی به ویژه قانون محاسبات عمومی ضرورت دارد، زیرا در روش حسابداری نقدی، بعضا مغایریت‌هایی بین حساب‌های خزانه و صورتحساب‌های ارسالی دستگاه‌ها به ویژه در پایان سال مالی مشاهده می‌شود که این امر هماهنگی حساب‌ها را دشوار می‌سازد.
 
همچنین بودجه‌های سالانه کشور باید به روش عملیاتی و از طریق برآورد صحیح درآمد موسسات، وزارتخانه‌ها و شرکت‌های دولتی تهیه شود، چرا که عدم مشارکت دستگاه‌ها و به ویژه شرکت‌های دولتی در واریز درآمدهای مصوب بودجه و تعلل در این امر خزانه‌داری را برای تامین دخل و خرج کشور با مشکل مواجه می‌کند.
 
مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه این گزارش، آموزش مدیران و کارکنان واحدهای مالی دستگاه‌های دولتی و سیستم خزانه‌داری کشور و استخدام نیروهای متخصص در این بخش را ضروری دانست و بر لزوم استفاده از شیوه‌های نوین بانکی در جهت نقل و انتقال وجوه از خزانه به دستگاه‌ها و بالعکس تاکید کرد.
 
تشکیل واحدی تحت عنوان «اداره آمار» در خزانه داری کشور، استفاده از روش‌های نوین آماری و فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات، ایجاد ارتباط بین واحدهای پردازش اطلاعات و آمار خزانه‌داری با شبکه‌های کامپیوتری دیوان محاسبات، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و خزانه‌های معین استان‌ها، اصلاح قانون محاسبات عمومی و تهیه و تنظیم استاندارد حسابداری دولتی توسط مراجع ذی‌ربط و نظام مند کردن روش تهیه و تنظیم صورتحساب عملکرد و بودجه کل کشور مطابق با اصول و استانداردهای مربوطه از جمله دیگر پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها برای ایجاد تحول در نظام خزانه‌داری کشور بوده‌اند.
 
دفتر مطالعات برنامه و بودجه مرکز پژوهش‌ها در ادامه این گزارش نحوه عملکرد سیستم بانکی در زمینه حواله اعتبارات و درآمدها را از دیگر مشکلات نظام خزانه‌داری کشور معرفی کرد و افزود: در این سیستم، ارسال حواله‌ها از مرکز به دستگاه‌ها و واحدهای استانی و هم‌چنین ارسال درآمدها از استان و ذی‌حسابها به حسابداری خزانه به کندی صورت می‌گیرد که رفع این مشکل از سوی سیستم بانکی علاوه بر بهبود مدیریت نقدینگی و وجوه خزانه، میزان استفاده از تنخواه‌گردان را نیز کاهش خواهد داد.
 

در گزارش مرکز پژوهش‌ها هم‌چنین سیر تحولات خزانه در ایران از زمان هخامنشیان تا انقلاب مشروطیت و از آن تاریخ تاکنون مورد بررسی قرار گرفته است.