صادرات نفت روی خط توافق

دنیای اقتصاد-گروه نفت و پتروشیمی، نسیم علایی: میزان صادرات نفت ایران به 4 مشتری آسیایی خود در ماه مارس نسبت به ماه پیش از آن 2 هزار بشکه کاهش یافت، این در حالی است که در مقایسه با همین بازه زمانی در سال 2014 میزان صادرات، افت 13 درصدی را نشان می‌دهد. کاهش میزان صادرات نفت ایران در ماه پیش در پی توقف واردات هند رخ داد. به گزارش «دنیای اقتصاد»، عمده نفت ایران به آسیای شرقی صادر می‌شود. در واقع چهار کشور چین، هند، کره جنوبی و ژاپن تقریبا تنها خریداران نفت ایران هستند. از سال 2011 که تحریم‌های غرب علیه کشورمان افزایش یافت مشتریان نفت ایران از بیم تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا خرید نفت خود از کشورمان را متوقف کردند و تنها چهار کشور آسیایی یاد شده آن هم به‌صورت کنترل شده خریدار نفت‌ایران ماندند. بر همین اساس میزان صادرات از سطحی نزدیک به 3 میلیون بشکه در روز در آوریل 2011 به حدود 700 هزار بشکه در 2013 رسید. اما طی یک سال گذشته در قالب توافق موقت ژنو، خرید نفت از ایران قدری افزایش یافته و در سطح یک میلیون بشکه در روز باقی مانده است، هرچند که در این مدت در برخی ماه‌ها بیش از سطح توافق شده صادر کرده است.

اما ماه پیش میزان صادرات نفت ایران چه نسبت به فوریه و چه نسبت به مارس 2014 نزولی شد چراکه هند به‌عنوان دومین مشتری بزرگ ایران واردات خود را از کشور‌مان متوقف کرد. ایران در ماه مارس 2014 بیش از 15/ 1 میلیون بشکه در روز صادر کرده بود و این در حالی است که ماه گذشته این میزان به حدود یک میلیون بشکه در روز رسید. در عین حال هند در مارس 2014 بیش از 348 هزار بشکه از ایران نفت وارد ‌کرده است.
هند: این کشور در ماه ژانویه سال جاری میلادی میزبان باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا بود. هند در آستانه سفر اوباما به پالایشگاه‌های خود اعلام کرد که واردات خود از ایران را کاهش دهند؛ چراکه پالایشگاه‌های این کشور واردات خود را در 9 ماه نخست سالی مالی منتهی به 31 مارس حدود 40 درصد از ایران افزایش داده بودند، درحالی که بر اساس تحریم‌های غرب این کشور باید سطح واردات خود را حداکثر در سطح سال 2013 نگه می‌داشت. در عین حال آمارها حاکی از آن است که واردات نفت هند از ایران در ماه‌های آوریل 2014 تا فوریه 2015 نسبت به دوره مشابه سال قبل که روزانه 206 هزار و 800 بشکه بود 16 درصد افزایش یافته است. بر همین اساس هند در 3 ماه اول سال جاری میلادی واردات خود را کاهش داد به‌طوری‌که در ماه مارس نفتی از ایران وارد نکرد.
چین: بزرگ‌ترین مشتری نفت ایران، در این ماه واردات خود را افزایش داد. این در حالی است که واردات کلی نفت این کشور در این ماه کاهش یافته است. برخی کارشناسان در این خصوص گفتند که این کشور طی چند ماه اخیر با استفاده از فرصت نفت ارزان ذخایر نفتی خود را افزایش داده و حال به دلیل پر شدن این ذخایر وادار به خرید نفت کمتری در ماه مارس شده است. واردات نفت چین از ایران در ماه گذشته میلادی (مارس) با 15 درصد افزایش از مرز 630 هزار بشکه در روز گذشت. به گزارش اداره گمرک چین، این کشور ماه مارس امسال از ایران روزانه 638 هزار و 600 بشکه نفت وارد کرده است که نسبت به ماه فوریه 20 درصد و به نسبت یک سال قبل از آن 15 درصد رشد داشته که بالاترین رقم واردات نفت این کشور از ایران از ماه مه سال گذشته تا کنون است. بیشترین رکورد چین در واردات نفت در سال 2014 میلادی بود که به 555هزار بشکه رسید.
پیش‌تر اعلام شده بود که شرکت‌های نفتی دو کشور برای صادرات بیشتر نفت خام به چین به توافق رسیده‌اند و شرکت دولتی «جوهای جنرونگ» چین امسال خرید خود از ایران را افزایش خواهد داد. پیش‌بینی می‌شود که واردات نفت چین از ایران در سال جاری میلادی حتی به 660 هزار بشکه در روز هم برسد. ماه پیش وزیر نفت کشورمان، بیژن زنگنه سفری به چین داشت که علاوه بر مذاکره برای سرمایه‌گذاری و تداوم حضور شرکت‌های چینی در صنعت نفت و گاز کشورمان برای افزایش صادرات نیز مذاکراتی انجام داد. در حال حاضر شرکت‌های نفتی چین در حال تجدید نظر در قراردادهای خرید از ایران برای افزایش واردات و سرمایه‌گذاری در بازار نفت و گاز ایران هستند.
ژاپن: در این بین واردات ژاپن در ماه مارس هرچند نسبت به ماه فوریه مقداری کاهش یافت اما آمارها از افزایش 48 درصدی آن نسبت به مدت مشابه سال پیش خبر می‌دهند. پایگاه اطلاع‌رسانی «خویی جین وانگ» که یکی از پایگاه‌های تخصصی در حوزه نفت و انرژی چین است، در گزارشی اعلام کرد که ژاپن در ماه گذشته میلادی واردات نفت از ایران را نسبت به مدت مشابه سال پیش 48 درصد افزایش داد و به بیش از 238 هزار بشکه در روز رساند. این افزایش چشمگیر واردات نفت خام توسط ژاپن، ایران را به پنجمین وارد‌کننده بزرگ نفت این کشور تبدیل کرده است. وزیر اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن پیش از این اعلام کرده بود که توکیو در سال 2015 میلادی، میزان خرید نفت خود از ایران را به میزان 26 درصد افزایش داده است.
کره جنوبی: اطلاعات اولیه منتشر شده از سوی گمرک کره جنوبی نشان داد واردات نفت این کشور از ایران در سومین ماه سال جاری میلادی نسبت به مدت مشابه سال پیش دو برابر شده است. این کشور در مارس 2015 بالغ بر 134 هزار و 857 بشکه در روز نفت خام از ایران وارد کرد. کره جنوبی در مارس 2014 حدود 64 هزار بشکه نفت از ایران وارد کرده بود.در سه ماه نخست سال جاری کل واردات نفت کره‌جنوبی از ایران برابر با 114 هزار و 115 بشکه در روز اعلام شده است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش 16 درصدی داشته است. در سه ماه نخست سال میلادی گذشته 136 هزار و 281 بشکه در روز نفت ایران توسط کره وارد شده بود. متوسط واردات نفت این کشور از ایران در سال 2014 نیز 125 هزار بشکه در روز بوده است. واردات نفت کره از ایران در این سال 1/ 7 درصد کاهش یافت.

 

صادرات
صادرات