سازمان بین المللی بیزینس مانیتور پیش بینی ۱۷ شاخص اقتصاد ایران تا سال ۲۰۰۷ را اعلا‌م کرد

سازمان بین‌المللی
بیزینس مانیتور در تازه‌ترین گزارش خود به بررسی وضعیت ۱۷ شاخص کلان اقتصادی ایران
از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴میلادی و پیش‌بینی این شاخص‌ها تا سال ۲۰۰۷میلادی پرداخته
است.به گزارش دنیای اقتصاد ، شاخص‌های کلان اقتصادی که در این گزارش بررسی و
پیش‌بینی شده است، عبارت از ارزش ریالی تولید ناخالص داخلی، ارزش دلاری تولید
ناخالص داخلی، نرخ رشد اقتصادی، جمعیت، ارزش ریالی کسری بودجه و سهم کسری بودجه از
تولید ناخالص داخلی، نرخ تورم، نرخ رشد نقدینگی، نرخ برابری دلار در برابر ریال،
قیمت نفت سبک ایران، تولید روزانه نفت، درآمد صادرات نفت، ارزش صادرات، ارزش صادرات
غیر‌نفتی، ارزش واردات، تراز تجاری، تراز حساب جاری و سهم  تراز حساب‌جاری از تولید
ناخالص داخلی، ‌بدهی خارجی و حجم بدهی‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلند‌مدت ایران
می‌باشد. حال به بررسی وضعیت هر‌یک از شاخص‌های اقتصادی ایران از سال ۱۹۹۸ تا
۲۰۰۴میلادی و پیش‌بینی آن تا سال ۲۰۰۷‌میلادی از نگاه سازمان بین‌المللی بیزینس
مانیتور می‌پردازیم. 

 1 – تولید
ناخالص داخلی ۲میلیون و ۴۴۷هزارمیلیارد ریال‌

 گزارش سازمان بیزینس مانیتور
نشان می‌دهد که ارزش ریالی تولید ناخالص داخلی ایران از ۳۲۴هزارمیلیارد ریال در سال
۱۹۹۸ به ۱۳۳۶هزارمیلیارد ریال در سال ۲۰۰۴‌میلادی افزایش یافته است که بیش از
۴برابر افزایش نشان می‌دهد و این در حالی است که ارزش ریالی تولید ناخالص داخلی
ایران در سال‌جاری میلادی یک‌میلیون و ۶۲۵هزار میلیارد ریال و در سال ۲۰۰۶میلادی
یک‌میلیون و ۹۸۵هزارمیلیارد ریال پیش‌بینی شده است و بیزینس مانیتور این رقم را در
سال ۲۰۰۷میلادی، ۲میلیون و ۴۴۷هزارمیلیارد ریال برآورد کرده است که در مقایسه با
سال ۱۹۹۸میلادی بیش از ۷برابر افزایش نشان می‌دهد. بررسی اجمالی روند افزایشی ارزش
ریالی تولید ناخالص داخلی طی ۷سال گذشته حاکی از رشد سالانه بیش از۴۰درصدی این شاخص
طی این مدت است.

 2 – تولید ناخالص داخلی
۲۳۳میلیارد دلار

 گزارش بیزینس مانیتور از ارزش
دلاری تولید ناخالص داخلی ۴۰میلیارد دلاری ایران در سال ۱۹۹۸میلادی حکایت دارد که
این رقم در سال ۲۰۰۴میلادی با بیش از ۴ برابر افزایش به مرز ۱۷۰میلیارد دلار رسید
که رشد ۳۰۰درصدی را طی این ۷سال نشان می‌دهد و پیش‌بینی شده است که ارزش دلاری
تولید ناخالص داخلی ایران در سال‌جاری میلادی به ۲۰۹میلیارد دلار افزایش یابد. نکته
قابل توجه این گزارش این است که بیزینس مانیتور برای سال ۲۰۰۶میلادی کاهش ارزش
دلاری تولید ناخالص داخلی را پیش‌بینی کرده است و برآورد کرد که این رقم به
۲۰۶‌میلیارد دلار برسد که احتمالا یکی از مهم‌ترین دلایل آن پیش‌بینی دلار ۱۰۰۰
تومانی برای ایران در این سال است .تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۰۷میلادی نیز
۲۳۳میلیارد دلار ارزیابی شده است.

 3 – نرخ رشد اقتصادی
۷/۵درصد

 در حالی که نرخ رشد اقتصادی
ایران در سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱میلادی کمتر از ۴درصد بوده است، ولی ایران در سال
۲۰۰۲میلادی رشد باورنکردنی ۵/۷درصدی را تجربه کرده است و سال ۲۰۰۳میلادی نیز نرخ
رشد اقتصادی ایران در سطح بالای ۶/۶درصد حفظ شده است. بیزینس مانیتور با اعلام این
که نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۰۴میلادی به ۵/۵ درصد کاهش یافته است، اعلام
نمود که این نرخ هر چند در سال‌جاری کاهش خواهد یافت ولی از ۳/۵درصد کمتر نخواهد
بود. این سازمان بین‌المللی برآورد کرد که نرخ رشد اقتصادی ایران در سال‌های ۲۰۰۶ و
۲۰۰۷‌میلادی با افزایش اندکی مواجه شود و به ۷/۵ درصد برسد.

 4 – جمعیت۷۲میلیون نفر

 بر‌اساس این گزارش‌، جمعیت
۶۹میلیون نفری ایران در حال حاضر تا پایان سال‌جاری مرز ۷۰میلیون نفر را خواهد شکست
و طی دو سال آینده نیز جمعیت کشور با ۲میلیون نفر افزایش مواجه خواهد شد.

 5 – کسری بودجه
۲۹هزارمیلیارد ریال‌

 شاخص دیگری که سازمان بیزینس
مانیتور روی آن تاکید کرده است، کسری بودجه است که همواره یکی از مشکلات اقتصادی
ایران بوده است. رقم کسری بودجه ایران در سال ۱۹۹۸میلادی در سطح بالای 
۱۷هزارمیلیارد ریال قرار داشت که طی ۳‌سال بعد از آن با کاهش شدیدی مواجه شد و در
هر‌یک از این سال‌ها رقمی پایین‌تر از ۴هزارمیلیارد ریال را به خود اختصاص داد، ولی
در سال ۲۰۰۲میلادی رقم کسری بودجه به یکباره افزایش یافت و از مرز ۲۰هزارمیلیارد
ریال گذشت و تاکنون این روند افزایشی حفظ شده است به گونه‌ای که کسری بودجه در سال
۲۰۰۳میلادی ۲۹هزارمیلیارد ریال و در سال ۲۰۰۴میلادی نیز ۳۸هزارمیلیارد ریال بوده
است.

 نکته قابل توجه در خصوص کسری
بودجه این که، بیزینس مانیتور برای سال‌جاری میلادی ایران کاهش کسری بودجه به
۳۴هزارمیلیارد ریال را پیش‌بینی کرده است و افزود که این رقم در طی ۲ سال آینده نیز
به ۲۹هزارمیلیارد ریال کاهش خواهد یافت.

 سهم کسری بودجه از تولید ناخالص
داخلی ایران نیز از ۳/۶درصد در سال ۲۰۰۴میلادی به زیر یک‌درصد در ۳سال بعد از آن
کاهش یافت و در سه سال اخیر نیز بالای ۳درصد تولید ناخالص داخلی بوده است که
پیش‌بینی شد این رقم در سال‌جاری به زیر ۳درصد و طی دو سال آینده نیز به زیر ۲درصد
کاهش یابد.

 6 – تورم ۵/۱۶درصد

 یکی
از مهم‌ترین شاخص‌های کلان اقتصادی ایران که به نظر می‌رسد جزو مهم‌ترین مشکلات
اقتصادی ایران نیز باشد، نرخ تورم است که همواره طی سال‌های گذشته دو رقمی بودن خود
را حفظ کرده است و مسوولان کشورمان نیز تک‌‌رقمی کردن این نرخ را همواره جزو آمال و
آرزوهای خود اعلام کردند.

 نرخ تورم در ایران از ۹/۱۷درصد
در سال ۱۹۹۸میلادی به ۲۰ در صد در سال ۱۹۹۹ افزایش یافت که بالاترین نرخ طی ۷ سال
گذشته است. ولی این رقم در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱میلادی با کاهش شدیدی مواجه شد و تا
مرز ۱۱درصد هم رسید، ولی از سال ۲۰۰۲میلادی روند افزایشی نرخ تورم با ۳/۱۴درصد آغاز
شد و در سال ۲۰۰۳میلادی به ۵/۱۶درصد رسید که بار دیگر با کاهش اندکی در سال گذشته
رقم ۵/۱۵درصدی را ثبت کرد و سازمان بیزینس مانیتور پیش‌بینی کرد که در سال‌جاری و
آینده نیز این نرخ حفظ شود ولی در سال ۲۰۰۷میلادی نرخ تورم ۵/۱۶درصدی را داشته
باشیم.

 7 – نقدینگی ۱۴درصد

 بر‌اساس تئوری‌های اقتصادی یکی
از مهم‌ترین عوامل نرخ بالای تورم در هر کشور نرخ رشد نقدینگی بالا و به عبارت
ساده‌تر افزایش حجم پول در گردش است. نرخ رشد نقدینگی که عبارت از۲ M می‌باشد، از
سال ۱۹۹۸میلادی تا سال ۲۰۰۳میلادی همواره افزایشی بوده است و از ۱۵درصد در سال ۱۹۹۸
به ۳۰درصد در سال ۲۰۰۳میلادی رسیده است. ولی این نرخ در سال ۲۰۰۴میلادی به کاهش
۴درصدی مواجه شد و بیزینس مانیتور برآورد کرد که نرخ رشد نقدینگی در سال‌جاری به
۲۳درصد و در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷میلادی نیز به ترتیب به ۲۰ و ۱۴درصد کاهش یابد.

 8 – دلار ۱۱۰۰ تومان‌

 تغییر ارزش برابری دلار در
برابر ریال هم شاخص مهم دیگری است که بر دیگر شاخص‌های کلان اقتصادی از جمله نرخ
تورم تاثیر‌گذار است و در حالی که پیش از سال ۲۰۰۲میلادی نظام ارزی چند نرخی در
ایران حاکم بوده است، ولی از این سال نظام ارزی ایران تک‌نرخی شد و بانک مرکزی نیز
این نرخ را به صورت شناور مدیریت شده کنترل می‌کرد.

 در سال ۱۹۹۸میلادی نرخ رسمی ارز
در ایران ۱۷۵ تومان بوده است که این نرخ در سال ۱۹۹۹ نیز ادامه یافت در حالی که
بانک مرکزی در سال ۲۰۰۰ نرخ رسمی دلار را تا ۲۲۶ تومان افزایش داد ولی این نرخ در
سال ۲۰۰۱میلادی مجددا به ۱۷۵ تومان سابق برگشت.

  با حذف نظام چند نرخی ارز در
سال ۲۰۰۲میلادی ارزش برابری دلار در برابر ریال به ۷۹۵ ‌تومان افزایش داده شد و از
این زمان تا‌کنون بانک مرکزی اجازه داد که همواره ارزش ریال در برابر دلار کاهش
یابد به گونه‌ای که هم‌اکنون هر دلار با بیش از ۸۵۰ تومان معامله می‌شود و بیزینس
مانیتور پیش‌بینی کرد که نرخ برابری دلار در برابر ریال تا پایان سال‌جاری میلادی
به ۹۲۰ تومان افزایش یابد و در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷میلادی نیز به‌ترتیب به ۱۰۰۰
تومان و ۱۱۰۰ تومان برسد.

 9 – قیمت نفت سبک ایران
۵/۳۲ دلار

 قیمت
بالای نفت به عقیده اکثر سازمان‌های بین‌المللی و کارشناسان اقتصادی یکی از
مهم‌ترین عوامل نرخ رشد بالای اقتصادی ایران در سال‌های اخیر بوده است و علت اصلی
این امر هم این است که نفت سهم بسزایی را در تولید ناخالص داخلی کشور دارد. بر‌اساس
این گزارش قیمت نفت سبک ایران در سال ۱۹۹۸میلادی ۵/۱۴ دلار در هر‌بشکه بوده است که
در سال ۱۹۹۹ به ۱۹ دلار رسید و در سال ۲۰۰۰میلادی به افزایش قابل توجه به مرز ۳۰
دلار در هر بشکه افزایش یافت. این در حالی است که قیمت نفت سبک ایران طی دو سال بعد
از آن به ۲۵ دلار کاهش یافت ولی  سال ۲۰۰۳ مجددا تا مرز ۳۱ دلار رسید و در سال
۲۰۰۴میلادی نیز با افزایش۱۰ دلاری مواجه شد.

 بیزینس مانیتور برآورد کرد که
قیمت نفت سبک ایران در سال‌جاری به ۳۸دلار کاهش یابد و طی  دو سال آینده نیز به ۳۲
دلار در هر بشکه کاهش یابد. قیمت نفت اوپک که در سال ۱۹۹۸میلادی ۲/۱۲ دلار در هر
بشکه بوده است، در سال ۱۹۹۹میلادی به ۱۷ دلار در هر بشکه افزایش یافت و در سال
۲۰۰۰میلادی نیز قیمت نفت اوپک با افزایش قابل توجه ده دلاری مواجه شد و به ۲۷ دلار
در هر بشکه رسید. بر اساس محدوده قیمتی که برای نفت اوپک توسط وزیران نفت این
سازمان تعریف شده بود، قیمت نفت اوپک می‌بایست در محدوده ۲۲ تا ۲۸ دلار در هر بشکه
قرار داشته باشد که این محدوده قیمتی تا سال ۲۰۰۲میلادی رعایت شد، ولی در سال
۲۰۰۳میلادی که قیمت نفت اوپک از مرز ۲۸ دلار فراتر رفت این محدوده قیمتی نیز نقض شد
و در سال ۲۰۰۴میلادی که متوسط قیمت سبد هفت‌گانه  نفت اوپک به ۳۶ دلار در هر بشکه
رسید، فشارهای زیادی از ناحیه کشورهای مصرف کننده برای افزایش تواید نفت این سازمان
اعمال شد ولی به‌رغم افزایش تولید روزانه نفت اوپک به ۲۸میلیون بشکه در روز در حال
حاضر قیمت نفت این سازمان در سال‌جاری به بالاتر از ۴۰ دلار در هر بشکه رسید ولی در
عین حال بیزینس مانیتور پیش‌بینی کرد که قیمت نفت اوپک در سال‌های ۲۰۰۶ و
۲۰۰۷میلادی به ۲۸ دلار در هر بشکه کاهش یابد.

 10 – تولید روزانه نفت ۴
میلیون بشکه‌

 تولید نفت ایران در چند سال
اخیر از مرز ۴میلیون بشکه در روز فراتر نرفته است و به عقیده کارشناسان داخلی و
خارجی سالانه بیش از ۲۰۰هزار بشکه  از ظرفیت تولید نفت ایران به دلیل فرسودگی
چاه‌ها و کاهش ضریب برداشت کاسته می‌شود و به همین دلیل به‌رغم سرمایه‌گذاری برای
افزایش ظرفیت تولید نفت کشور تاکنون تمامی ظرفیت‌هایی که ایجاد شد تنها برای جبران
کاهش ظرفیت‌ها به دلیل فرسودگی چاه‌ها بوده است. اخیرا نیز با بهره‌برداری از چند
میدان نفتی از جمله سروش و نوروز و دارخوین مقام‌های نفتی کشور از افزایش ۲۰۰هزار
بشکه‌ای ظرفیت تولید نفت ایران و رسیدن آن به ۲/۴میلیون بشکه در روز خبر دادند ولی
با توجه به فرسودگی چاه‌های نفت ایران و کاهش سالانه ضریب برداشت از این چاه‌ها، 
سازمان بیزینس مانیتور پیش‌بینی کرد که ظرفیت تولید نفت ایران تا سال ۲۰۰۷میلادی در
سطح ۴۷میلیون بشکه در روز باقی بماند.

 11 – درآمد  نفت
۲۶میلیارد دلار

 در پی افزایش قیمت نفت در سال
گذشته و سال‌جاری میلادی سازمان بیزینس مانیتور اعلام کرد که درآمد صادرات نفت
ایران در سال گذشته به ۲۷میلیارد دلار رسید و این رقم در سال‌جاری نیز به
۳۶‌میلیارد دلار افزایش خواهد یافت‌. این در حالی است که درآمد صادرات نفت ایران در
سال ۱۹۹۸میلادی‌، ۱۰میلیارد دلار بوده است. این گزارش ارزیابی کرد که درآمد صادرات
نفت ایران در سال ۲۰۰۶میلادی به ۳۱‌میلیارد دلار و در سال ۲۰۰۷میلادی نیز به
۲۶‌میلیارد دلار کاهش یابد که پیش‌بینی کاهش قیمت نفت در این سال دلیل
قانع‌کننده‌ای برای کاهش درآمد صادرات نفت در سال ۲۰۰۷میلادی خواهد بود.

 12-  صادرات ۳۹میلیارد
دلار

 ارزش
کل صادرات در ایران در سال ۱۹۹۸میلادی تنها ۱۳‌میلیارد دلار بوده است که این رقم در
سال ۱۹۹۹میلادی به ۲۱میلیارد دلار رسید و در سال ۲۰۰۰میلادی نیز شاهد ۲۸میلیارد
دلار درآمد صادرات بودیم ولی ارزش صادرات در سال ۲۰۰۱میلادی به ۲۳میلیارد دلار کاهش
یافت و در سال ۲۰۰۲میلادی رقم ۲۸میلیارد دلار بار دیگر محقق شد. ارزش صادرات ایران
در سال ۲۰۰۳میلادی به مرز ۳۴میلیارد دلار رسید و در سال گذشته نیز از مرز ۴۴میلیارد
دلار گذشته که نفت طی این سال‌ها قسمت اعظم درآمد صادرات را به خود اختصاص داده
است.

 بیزینس مانیتور ارزش صادرات
ایران را در سال جاری ۴۰میلیارد دلار پیش‌بینی کرد و تصریح کرد که این رقم در دو
سال آینده به ترتیب ۳۶میلیارد دلار و ۳۹میلیارد دلار خواهد بود.

 13 – صادرات غیر نفتی
۸/۱۲میلیارد دلار

 افزایش صادرات غیر نفتی همواره
یکی از دغدغه‌های مسوولان ایران بوده است تا از این طریق بتوانند وابستگی کشور را
به درآمد نفت کاهش دهند و به همین دلیل سعی و تلاش زیادی شده است تا سهم صادرات
غیر‌نفتی کشور از کل صادرات افزایش یابد. بیزینس مانیتور با اعلام این که ارزش
صادرات غیر‌نفتی ایران در سال‌های ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ کمتر از ۴میلیارد دلار و در سال‌های
۲۰۰۰ و ۲۰۰۱میلادی  کمتر از ۵میلیارد دلار بوده است، صادرات غیر نفتی ایران را در
سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳میلادی به ترتیب ۲/۵ و ۷/۶ میلیارد دلار اعلام کرد و افزود، این
رقم در سال گذشته به ۷/۷میلیارد دلار رسید و برآورد می‌شود که ارزش صادرات غیر‌نفتی
امسال به ۹میلیارد دلار برسد. این گزارش ارزش صادرات غیر‌نفتی کشور را در سال‌های
۲۰۰۶ و ۲۰۰۷میلادی به ترتیب ۷/۱۰ و ۸/۱۲میلیارد دلار پیش‌بینی کرده است.

 14-  واردات ۵۰ میلیارد
دلار

 واردات
یکی از شاخص‌های اقتصادی کشور است که همواره مورد توجه مسوولان بوده است و از لحاظ
اقتصادی  روند واردات (‌کاهش یا افزایش) نمی‌تواند  مثبت یا منفی بودن آن را
ارزیابی کند بلکه آنچه در خصوص واردات اهمیت دارد نوع  کالاهای وارداتی است و این
که آیا ارزش آن از میزان صادرات بیشتر است یا خیر که در صورت بیشتر بودن ارزش
واردات نسبت به صادرات منفی ارزیابی می‌شود و بسیاری از کارشناسان نیز معتقدند
واردات کالاهای مصرفی که می‌تواند در داخل کشور نیز تولید شود هیچ لزومی ندارد.
ارزش واردات در ایران در سال ۱۹۹۸میلادی تنها ۱۴میلیارد دلار بوده است که این رقم
با طی یک روند افزایشی در سال گذشته به ۳۴میلیارد دلار رسید و پیش‌بینی می‌شود که
حجم واردات در سال‌جاری از مرز ۴۰میلیارد دلار بگذرد. بیزینس مانیتور ارزش واردات
را در دو سال آینده به ترتیب ۴۴ و ۵۰ میلیارد دلار ارزیابی کرده است.

 15 – کسری  تجاری
۶/۱۰میلیارد دلاری‌

 تراز تجاری در اقتصاد بر اساس
تفاوت ارزش صادرات و واردات محاسبه می‌شود و تراز تجاری ایران که در سال ۱۹۹۸میلادی
۱/۱ میلیارد دلار کسری داشت، ولی از این سال تاکنون همواره این تراز مثبت بوده است
و در سال ۲۰۰۴میلادی نیز به بالاترین رقم ممکن یعنی مرز ۱۰میلیارد دلار رسیده است.
این در حالی است که بیزینس مانیتور پیش‌بینی کرد، تراز تجاری ایران در سال‌جاری
نسبت به سال گذشته با ۱۰‌‌میلیارد دلار کاهش مواجه شود و ارزش صادرات و واردات
ایران امسال تقریبا برابر گردد. بر‌اساس این گزارش تراز تجاری ایران طی دو سال
آینده با کسری مواجه خواهد شد  در حالی که ایران در سال ۲۰۰۶میلادی کسری تجاری
۸‌‌میلیارد دلاری را تجربه خواهد کرد، این رقم در سال ۲۰۰۷میلادی به ۱۰میلیارد دلار
افزایش خواهد یافت.

 16 – تراز حساب جاری منفی
۱۱میلیارد دلار

 تراز حساب جاری یکی از شاخص‌های
مهم اقتصادی است که در ارزیابی عملکرد اقتصادی کشورها مورد توجه قرار می‌گیرد و
رابطه مثبتی هم با تراز تجاری دارد به همین دلیل در سال‌هایی که تراز تجاری ایران
منفی بود‌، تراز حساب جاری کشور نیز منفی بوده است. بیزینس مانیتور با اعلام این که
تراز حساب جاری ایران در سال ۱۹۹۸میلادی ‌منفی ۱/۲میلیارد دلار بوده است، تراز حساب
جاری کشور را  در سال گذشته مثبت ۹میلیارد دلار اعلام کرد و برآورد نمود که این
تراز در سال جاری و دو سال آینده منفی شود و در سال ۲۰۰۷میلادی به منفی ۱۱میلیارد و
۲۰۰ میلیون دلار افزایش یابد. این گزارش پیش‌بینی کرد که نرخ تراز حساب جاری کشور
نیز در سال ۲۰۰۷میلادی به منفی ۸/۴درصد تولید ناخالص داخلی برسد.

 17 – بدهی خارجی
۸/۷میلیارد دلار

 بر‌اساس گزارش بیزینس مانیتور‌،
بدهی خارجی ایران در سال ۱۹۹۸میلادی ۱۴میلیارد دلار بوده است که این رقم در سال
۱۹۹۹میلادی به ۳/۱۰ میلیارد دلار کاهش یافته است و در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱میلادی
نیز به ۷میلیارد دلار کاهش یافته است. این در حالی است که از سال ۲۰۰۲میلادی مجددا
سیر صعودی بدهی خارجی آغاز شد و به ۹میلیارد دلار تا سال ۲۰۰۳میلادی رسید و
پیش‌بینی می‌شود که رقم بدهی خارجی ایران تا پایان سال جاری میلادی به ۸ میلیارد
دلار کاهش یابد و در سال ۲۰۰۷میلادی نیز به ۸/۷ میلیارد دلار برسد که از این میزان
یک‌میلیارد دلار در یک سال سررسید خواهد شد و ۸/۶ میلیارد دلار نیز بدهی بلند‌مدت
می‌باشد.